Oké, ik ga nog altijd vaker naar de film dan de gemiddelde Nederlander. Maar dat is dan ook niet zo heel erg moeilijk. In 2015 lag de gemiddelde bezoekfrequentie op het voor een liefhebber onvoorstelbaar lage 1,9 keer per jaar. Zelfs aan de vele malen realistischere frequentie van vier à vijf keer per jaar zou ik nog zware ontwenningsverschijnselen overhouden. Ik kan me er gewoon niks bij voorstellen.
In 2016 kwam ik (tot het moment van dit schrijven) op 73 films die ik in de bioscoop of het filmtheater heb gezien. En daar kunnen sommige familieleden en enkele van mijn meest dierbare vrienden zich dan weer geen voorstelling van maken.
Het waren er in 2016 in ieder geval beduidend meer dan in pakweg 2013 en 2014. Toen strandde ik op zo’n 55 films, iets meer dan een film per week. 73 is nog altijd maar een fractie van de bijna 400 films die jaarlijks hun première beleven in de Nederlandse bioscopen en filmtheaters. Maar ik vind dat ik 2016 - wat dat betreft - redelijk tevreden kan afsluiten.
Zag ik door dat relatief hoge aantal het afgelopen jaar nou ook betere films? Nee. Ik bezocht namelijk ook flink wat films waarvan ik van tevoren wist of had kunnen weten dat ze gingen tegenvallen. Maar waar ik toch naar toe ging omdat ik ze op z’n minst een kans wilde geven. Of omdat ik ze toch gewoon gezien wilde hebben. Omdat je ook teleurstellende films moet zien om te beseffen hoe mooi andere parels zijn. En omdat ‘grote’ films gewoon ook op het grote witte doek ervaren moeten worden.
Maar wat mij dit jaar opnieuw duidelijk werd is hoezeer film iets persoonlijks is. Natuurlijk kun je films technisch analyseren en vaststellen dat de kracht te danken is aan een knap geconstrueerd en geschreven scenario (La La Land, Remember), aan formidabele acteurs die de film weten op te tillen (Room, Tonio, Brooklyn), aan briljante cameravoering en belichting (The Revenant), betoverend production design (Nocturnal Animals, La La Land) of onweerstaanbare muziek (La La Land). En als alle puzzelstukjes - mede dankzij voortreffelijke regie - echt goed vallen heb je een film die je niet snel zult vergeten, zoals het geval is bij Spotlight, I Daniel Blake en La La Land.
Maar het is de persoonlijke blik - die bestaat uit de ‘bagage’ die je meeneemt, het moment waarop je een film bekijkt, de zaal waar je zit én het gezelschap waarmee je dat doet - die film kijken en ervaren tot iets heel persoonlijks maakt. En dat maakte dat ik genoot van Waterboys, enorm moest lachen om The Sausage Party, tranen moest wegvegen bij De zevende hemel, geboeid keek naar Sully, ontroerd was door An en gefascineerd door Arrival. Maar mijn top tien van 2016 haalden ze niet.
Dat gezegd hebbende, hier zijn de films die er wel in voorkomen.
10) Le Fils de Jean
9) Nocturnal Animals
8) The Revenant
7) Remember
6) Brooklyn
5) Tonio
4) Room
3) Spotlight
2) I, Daniel Blake
1) La La Land
Still La La Land © Independent Films
